เมื่อกล่าวถึงคำว่า mixtape เชื่อว่าพวกเราชาวฮิปฮอปทั้งหลายน่าจะคุ้นหู คุ้นเคยกับคำนี้เป็นอย่างดี แต่จริงๆ แล้ว ในความเข้าใจของพวกเราอาจจะคลาดเคลื่อน หรือไม่ครบถ้วนไปบ้าง เพราะฉะนั้นในบทความนี้จะมาชี้แจงแถลงไขกับคำว่า มิกซ์เทป ในความหมายที่แท้จริงกันว่า มันมีที่มาอย่างไร ส่งผลอย่างไรกับวงการเพลงบ้าง
มิกซ์เทป มีความหมายเกี่ยวกับการรวบรวมผลงานเพลงที่ผ่านกระบวนการผลิตแบบโฮมเมด หรือการอัดเอง ทำเองที่บ้าน และอาจจะรวมกระบวนการทำแบบมืออาชีพด้วยก็ได้ในบางผลงานและเมื่อนำเพลงเหล่านั้นมารวบรวมเข้าด้วยกันจึงเกิดเป็น “มิกซ์เทป” ซึ่งในหนึ่งผลงานนั้นสามารถประกอบไปด้วย รีมิกซ์, ฟรีสไตล์ จนถึงเพลงต้นฉบับ ที่มักถูกทำขึ้นเพื่อสนองความสนุกของศิลปินบ่งบอกความเป็นตัวเอง สร้างฐานแฟนเพลง ด้วยอิสระของแนวทางที่แต่ละคนใส่เข้ามามันมีมากกว่าการทำสตูดิโออัลบั้ม ต่อยอดไปสู่การทำเพลงเป็นอาชีพอย่างจริงจังต่อไป และเพื่อความเข้าใจมากขึ้น เราจะมาสรุปความหมาย และรายละเอียดที่เกี่ยวข้องมาให้อ่านเป็นข้อๆ
- คือผลงานรวบรวมเพลงหลายๆ เพลงเข้าด้วยกัน มีความเหมือนกับ album แต่จะไม่ใช้คำว่า album
- มักมีกระบวนการแบบโฮมสตูดิโอ อัดกันเอง มิกซ์กันเองแบบศิลปินใต้ดิน
- album (อัลบั้ม) หมายถึงกระบวนการแบบมืออาชีพ มีโปรดิวเซอร์และค่ายดูแล จึงไม่นำคำว่า album มาใช้คู่กับมิกซ์เทป
- สามารถประกอบด้วย รีมิกซ์, ฟรีสไตล์, เพลงต้นฉบับ ได้ทั้งหมด
- การนำบีทเพลงจากศิลปินอื่นมาแร็พในแบบของตัวเอง ซึ่งอาจมีการปรับเปลี่ยนทำนองเพลง เรียกว่า remix (รีมิกซ์)
- เพลงที่มีโปรดิวเซอร์ทำบีทขึ้นมาโดยเฉพาะ หรือมีการติดต่อซื้อขายบีทอย่างถูกลิขสิทธิ์เรียกว่า original (เพลงต้นฉบับ)
- รีมิกซ์ และ มิกซ์เทป ไม่สามารถนำไปใช้ในเชิงพาณิชย์ได้ เนื่องจากเป็นการละเมิดลิขสิทธิ์
- การสร้างรายได้จาก youtube จะสามารถทำได้หากบีทที่นำมาใช้มีการซื้อขายหรือได้รับจากโปรดิวเซอร์อย่างถูกต้อง
- ศิลปินฮิปฮอปหลายคนนิยมนำ รีมิกซ์ และเพลงจาก มิกซ์เทป ไปร้องในโชว์ ซึ่งก็ถือเป็นการละเมิดลิขสิทธิ์
จากผลงานตั้งแต่ยุค Thaitanium มิกซ์เทป มาถึง Siamhiphop และผลงาน YAHEARD จาก Rap is Now ศิลปินจากใต้ดินของเราเติบโตขึ้นจากการทำมิกซ์เทป มีฐานแฟนเพลงติดตามมากขึ้นอย่างต่อเนื่อง ซึ่งศิลปินแต่ละคนก็จะมีวิธีการและแนวทางที่ต่างกันไป เพื่อพัฒนาผลงานของตนเอง ดังที่เราเห็นจากความสำเร็จของรุ่นพี่อย่าง Thaitanium, โจอี้บอย, ฟักกลิ้ง ฮีโร่ หรือ Southside ที่โด่งดังจนต่อยอดสู่การทำผลงานเพลงต้นฉบับ สังกัดค่ายเพลง ผลิตผลงานเพลงอย่างต่อเนื่อง
ซึ่งทั้งหมดนั้นเป็นเพียงรายละเอียดส่วนหนึ่ง ยังมีข้อจำกัดและรายละเอียดยิบย่อยอีกมากมายเกี่ยวกับการเริ่มต้นทำเพลง สู่การทำรายได้จากเพลงได้อย่างจริงจัง Rap is Now พยายามผลักดันให้ฮิปฮอปได้รับความนิยมและสนับสนุนศิลปินอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้ศิลปินใต้ดินสามารถสร้างรายได้จากการทำผลงานเพลง ทั้งจากงานโชว์ และรายรับจากการเข้าชมแบบ streaming ทางช่องทางหลักๆ อย่าง youtube ต่อยอดจนถึงการรับจ้างผลิตผลงานเพลงเต็มรูปแบบ เพื่อดึงเม็ดเงินจากวงการอื่นๆ เข้ามาเติมเต็มศิลปินฮิปฮอปสู่อาชีพที่มั่นคงต่อไป